Główna :  Dla autorów :  Archiwum :  Publikacje :  turystykakulturowa.ORG

 

Data wydania 23 października 2008

Numer 1/2008 (listopad 2008)

 

Spacer po Gnieźnie

 

Dzień w Gnieźnie

(Propozycja pobytu turystyczno-kulturowego)

1. Muzeum Początków Państwa Polskiego i Collegium Europaeum  
(ul. Kostrzewskiego 1, przy wjeździe od strony Poznania).

Obiekt muzealny mieści się w jednym kompleksie wraz ze Szkołą-Pomnikiem 1000-lecia Państwa Polskiego (liceum), obok niego znajduje się zaś nowocześnie zaprojektowana uczelnia – filia poznańskiego UAM. W muzeum można obejrzeć m.in. historyczny rozwój grodu i miasta na podstawie makiet, wziąć udział w multimedialnym spektaklu: „Kultura Polski Piastów" na temat Wielkopolski w wiekach średnich (a więc i w okresie początków naszej państwowości), zapoznać się z późniejszymi dziejami Gniezna, obejrzeć dzieła sztuki romańskiej oraz naturalnej wielkości  kopie monumentalnych dzieł tego okresu (Drzwi Gnieźnieńskich i Drzwi Płockich). Ciekawa jest także zestawiona tutaj w ramach osobnej wystawy kolekcja „Piastów malowane dzieje” - obrazy bardziej i mniej znanych malarzy polskich, poświęcone wybitnym postaciom i wydarzeniom z epoki Piastów. Muzeum często organizuje ciekawe wystawy czasowe, warto sprawdzić na jego stronie internetowej ich terminy i dopasować do nich swój pobyt w Gnieźnie. Wizyta tutaj dobrze przygotowuje do zwiedzania pozostałych zabytków Gniezna.

Adres internetowy Muzeum: http://www.mppp.pl 

 Przejście wzdłuż Jeziora Jelonek (Galeria rzeźb drewnianych), potem przez Plac Pielgrzymów, miejsce wielkich uroczystości religijnych i mszy papieskich a dalej schodami na Wzgórze Lecha.


2. Archikatedra  i Drzwi Gnieźnieńskie 
(Wzgórze Lecha)

Gotycka katedra widoczna jest z daleka dzięki swym dwóm wysokim wieżom (na jednej z nich taras widokowy). Naprzeciw katedry (poniżej) Pałac Prymasowski projektu sławnego architekta Karla F. Schinkla, na placu przed katedrą pomnik koronowanego tu króla Bolesława Chrobrego. Sama świątynia, zaliczana do Pomników Historii (najwyższa krajowa ranga zabytków), kryje w sobie najcenniejsze skarby sztuki jak romańskie Drzwi Gnieźnieńskie z historią życia Św. Wojciecha, umieszczone w gotyckim portalu, tumbę grobową świętego dłuta Hansa Brandta, barokową konfesję z sarkofagiem autorstwa Pietera van der Renen, nagrobek kardynała Zbigniewa Oleśnickiego dłuta Wita Stwosza. W kaplicach bocznych znajdują się liczne cenne ołtarze, epitafia i polichromie. Kolekcja artystycznie kutych krat przy wejściach do kaplic jest zapewne najbogatszym i najcenniejszym w Polsce zbiorem dzieł sztuki tego rodzaju. W podziemiach katedry liczne relikty jej kolejnych romańskich poprzedniczek, miejsca pierwszych grobów Św. Wojciecha i pierwszego arcybiskupa, bł. Radzima,  a także sarkofagi wielu wybitnych arcybiskupów, wśród nich Jana Łaskiego, Macieja Łubieńskiego oraz pisarza i poety Ignacego Krasickiego.

Na zewnątrz katedry przed pomnikiem Chrobrego dobre miejsce na pamiątkową fotografię.

Obiad. Warto zjeść go w wykwintnej restauracji „Pod 5”, kultowym lokalu gnieźnieńskiej gastronomii ze znakomitym menu kuchni polskiej a jednocześnie miejscu, gdzie organizowane są corocznie coraz bardziej znane festiwale jazzowe.

Ul. Tumska 5, Strona www: http://www.5.gniezno.pl


3. Muzeum Archidiecezjalne 
(Wzgórze Lecha)

Czteroskrzydłowy gmach muzeum wznosi się w tym samym miejscu, gdzie przed ponad tysiącem lat znajdowała się monarsza siedziba, potem zaś zamek książąt i arcybiskupów. W muzeum znajdują się trzy romańskie kielichy mszalne (najstarszy tzw. Św. Wojciecha z agatową czaszą być może z X wieku, tzw. kielich Dąbrówki  i kielich Królewski z XII wieku), dalej cenny zbiór paramentów liturgicznych, strojów pontyfikalnych i pamiątek po prymasach oraz darów im ofiarowanych. Pracowicie zbierana kolekcja sztuki sakralnej, zwłaszcza rzeźb i obrazów, ocalonych z małych, zapomnianych lub zniszczonych świątyń dobrze ukazuje kierunki pobożności i kultu sprzed wieków oraz umiejętności ówczesnych (wielkopolskich i obcych) działających tu artystów.

* W gmachu muzeum znajduje się także niedostępne dla turystów poza rzadkimi okazjami Archiwum Archidiecezjalne - zawiera ono najcenniejsze zabytki piśmiennictwa, znajdujące się w Polsce, w tym Ewangeliarz Św. Wojciecha (powstały na zachodzie Europy na początku  wieku IX), Złoty Kodeks z XI wieku, używany prawdopodobnie przy koronacjach królewskich, historyczną Bullę Innocentego II z roku 1136 i, Ewangeliarz Kruszwicki, Kazania Gnieźnieńskie z XV w. – zabytek prozy religijnej).

Spacer ul. Tumską w górę w stronę Rynku, od Rynku malowniczy widok na katedrę (kolejne dobre miejsce na wspólną fotografię).


4. Rynek i kościół Franciszkanów  
(Rynek)

Na gnieźnieńskim Rynku brak typowego polskiego widoku: stojącego na środku placu Ratusza. Po wielkim pożarze z roku 1819 nie został on już odbudowany w tym miejscu. W bruku placu znajduje się tzw. Krąg Darczyńców – herby 72 miast i gmin, które w latach 90-tych ubiegłego wieku wspomagały odnowę kolebki państwa -  „Matki polskich grodów i miast”. Do północnej pierzei  Rynku niemal przylega wielka bryła kościoła Franciszkanów. Unikalne jest podwójne przeznaczenie tej świątyni: niegdyś była ona podzielona na dwie osobne części, nawa główna służyła samym braciom, zaś niższa boczna - żeńskiej odnodze zakonu, klaryskom. Fundacja gnieźnieńskiego klasztoru sięga połowy wieku XIII, jej autorami byli wielkopolski książę Bolesław Pobożny i jego węgierska żona - błogosławiona Jolenta, która później zresztą została mniszka w tym klasztorze, a jej relikwie znajdują się w ołtarzu bocznej nawy.


5. Fara św. Trójcy  
(ul. Farna, ok. 100 m od południowej pierzei Rynku)

Kościół późnogotycki z XV wieku, posiada kunsztownie wykonaną barokową ambonę w kształcie łodzi (alegoria nawy (okrętu) Kościoła, bezpiecznie wiozącej wiernych przez ziemskie życie). Przy kościele zachowane fragmenty murów miejskich markują miejsce, gdzie kończyło się niezbyt obszerne średniowieczne miasto.

Spacer ulicą Chrobrego, stanowiącą wraz z ul. Tumską główną arterię starego Gniezna
 

6. Kościół Św. Jana Chrzciciela (dawniej Bożogrobców)  
(ul. Grzybowo)

To obok katedry najcenniejsza świątynia Gniezna. Zbudowana została dla rycerskiego zakonu Bożogrobców, sprowadzonych tu z małopolskiego Miechowa. W kościele zachowało się oryginalne sklepienie gotyckie z licznymi elementami ozdobnymi  a także (jako jedna z niewielu tak cennych w Polsce) polichromia prezbiterium, przedstawiająca (na sklepieniu) m.in. głowy proroków i królów izraelskich i judzkich oraz (na ścianach) sceny z życia Jezusa i Marii. Niestety kościół jest niemal stale zamknięty, otwiera się go tylko na godziny nabożeństw. O czas otwarcia chętni do zwiedzania powinni dowiadywać się w biurze przewodnickim na Rynku lub biurze parafialnym katedry.

 Kolację (w zależności od zasobu kieszeni) można zjeść w restauracji „Kresowianka”
(ul. Roosevelta 123  - poza centrum, zatem dojazd samochodem) lub (taniej) w restauracji Ratuszowa hotelu Pietrak (ul. Chrobrego 40, w bezpośrednim sąsiedztwie Rynku).
Adres www Restauracji Kresowianka: http://www.kresowianka.pl/gniezno/index.htm
Adres www Restauracji Kresowa: http://www.ratuszowa.gniezno.pl

Nocleg: Patrz: Gdzie jeść i spać

Następny dzień: okolice Gniezna:

Opcja a) Szlak Piastowski w kierunku Poznania  

Wyjeżdżając z Gniezna w kierunku Poznania można zwiedzić zabytkowy XVII wieczny drewniany kościół w Łubowie, jeden z cenniejszych w Wielkopolsce (klucze na plebanii, tel. 061 427 51 19). Przed Dziekanowicami (skręt w prawo) znajduje się Wielkopolski Park Etnograficzny - największy skansen Wielkopolski, w którym można zwiedzić liczne zagrody chłopskie z różnych regionów i epok, zabudowania gospodarcze i przemysłowe (młyny - wiatraki), wiejski kościół ,dwór a nawet cmentarz. W niektóre dni oraz na zamówienie grup skansen organizuje lekcje muzealne, pokazy lub większe imprezy plenerowe: tradycyjne wiejskie uroczystości i obrzędy, związane z przebiegiem roku. Warto dostosować datę swojej wizyty do ich terminów: http://www.lednicamuzeum.pl/_php/index.php?go=wpe-imprezy . Parę kilometrów dalej, za wsią Dziekanowice, na wyspie Jeziora Lednickiego znajdują się relikty piastowskiego palatium na Ostrowie Lednickim. W dawnym folwarku w Dziekanowicach znajdują się wystawy modeli i fragmentów dawnych umocnień, w tzw. Małym  Skansenie naprzeciw wyspy można obejrzeć pochodzące z wykopalisk i z dna jeziora historyczne eksponaty z okresu  świetności grodu, natomiast na samej wyspie eksponowane są odkopane pozostałości kamiennych  budowli z X i XI wieku i wał grodowy. Za odległymi o parę kilometrów dalej Pobiedziskami przy drodze na Poznań znajduje się skansen miniatur Szlaku Piastowskiego

Obiad lub obiadokolację  można zjeść w restauracji na rynku w Pobiedziskach lub – w drodze powrotnej do Gniezna w Łubowie (Victoria Hotel).


Opcja b) Szlak Piastowski w kierunku Inowrocławia  

Po noclegu w Gnieźnie warto stąd przedsięwziąć (lub zamówić) wycieczkę na ziemie historycznych Kujaw Zachodnich, stanowiące wraz z Wielkopolską  kolebkę naszego państwa. W polecanej opcji koniecznie należy zajrzeć do Trzemeszna i zwiedzić monumentalną bazylikę z ponad 1000-letnią romańską metryką, miejsce pierwszego pochówku Św. Wojciecha, a także wspomnieć w tym miejscu wielkopolskich patriotów XIX wieku - wychowanków słynnego polskiego gimnazjum oraz syna tego miasta: warszawskiego bohatera Insurekcji 1794 Jana Kilińskiego.      Kolejny przystanek  to Mogilno z romańskim kościołem oraz klasztornym kompleksem, pozostałym po jednym z najstarszych polskich klasztorów benedyktyńskich. W Strzelnie można podziwiać malowniczy romański kościół Św. Prokopa, zbudowany z kamienia polnego oraz wnętrze poklasztornej bazyliki Św. Trójcy z unikalnymi w europejskiej skali  dziełami sztuki romańskiej: kolumnami z rzeźbionymi przedstawieniami cnót i przywar. Po krótkim przystanku w lokalnym sanktuarium maryjnym w Markowicach  ostatni punkt wycieczki stanowi piastowski Inowrocław ze swymi świątyniami (w tym romańskim kościołem NMP z tajemniczymi kamiennymi twarzami i maszkaronami) ciekawym muzeum regionalnym z pamiątkami po dwóch znanych pisarzach (J. Kasprowiczem i S. Przybyszewskim) oraz uzdrowiskiem, gdzie można  także spożyć wykwintną kolację.

Powrót z Inowrocławia do Gniezna samochodem zajmie około godziny.


Opcja c) Szlak Piastowski w kierunku Żnina  

Bardzo dużą popularnością cieszy się opcja łączenia pobytu w Gnieźnie z wycieczką do Biskupina. Po zwiedzeniu „polskich Pompei”, rezerwatu archeologicznego z rekonstrukcją prehistorycznej osady sprzed 27 wieków na wyspie jeziora warto na plenerowej wystawie archeologii eksperymentalnej  oraz w miejscowym muzeum zapoznać się także z hodowlą, produkcja narzędzi oraz technikami budowania i rzemiosła naszych dawnych poprzedników. W sezonie dużą atrakcją jest przejazd kolejką wąskotorową z Biskupina do Wenecji i zwiedzenie tamtejszego muzeum kolei wąskotorowej, niemniej także poza okresem kursowania malowniczych lokomotywek i ciągnionych przez nie wagoników wizyta w muzeum dostarcza dużo wrażeń zainteresowanym dawnymi technikami i ... dzieciom.  Pobliska Gąsawa oferuje turystom kulturowym mało znaną wielką atrakcję: w tamtejszym drewnianym kościele Św. Mikołaja odkryto i odsłonięto cenne malowidła ścienne. Po wykwintnym obiedzie w dawnym pałacu w Grochowiskach Szlacheckich  można przez Żnin (regionalne muzeum Pałuckie) pojechać jeszcze do Lubostronia i zwiedzić oryginalny klasycystyczny pałac Skórzewskich z końca XVIII wieku, wysłuchując przy tym ciekawej historii kontrowersyjnej intelektualistki, hrabiny Marianny podziwianej niegdyś przez Fryderyka Wielkiego. Przy dobrej pogodzie warto pospacerować w parku pałacowym.

Po dobrej kolacji w restauracji, mieszczącej się w oficynie pałacu powrót do Gniezna samochodem nie powinien zając więcej niż godzinę.


Opcja d) Gnieźnieńską Koleją Wąskotorową do Anastazewa i Powidza.

Zwiedzający miasto w lecie mają okazję odbyć przejażdżkę w klimacie retro: historyczną wąskotorówką przez Witkowo i Powidz do Anastazewa, gdzie kiedyś przebiegała granica zaboru pruskiego. Kolejka kursuje z własnego peronu  przy stacji Gniezno, przy ul. Wrzesińskiej. Przy dobrej pogodzie można pojechać kolejka przed południem tylko do Powidza, wypocząć nad tamtejszym jeziorem i po południu powrócić do Gniezna. Można także przed podjęciem wycieczki spróbować zwiedzić gnieźnieńską parowozownię i warsztat lokomotyw, położone przy stacji Gniezno PKP i nadal utrzymujące w ruchu szereg historycznych polskich lokomotyw.

  Zawieziemy Was tam!

 

Nasi Partnerzy

 

Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2024


Ta strona internetowa używa pliki cookies w celu dostosowania serwisu do potrzeb użytkowników i w celach statystycznych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Brak zmiany tych ustawień oznacza akceptację dla cookies stosowanych przez nasz serwis.
Zamknij