Główna :  Dla autorów :  Archiwum :  Publikacje :  turystykakulturowa.ORG

 

Data wydania 8 lipca 2014, redaktor prowadzący numeru: Izabela Wyszowska

Numer 7/2014 (lipiec 2014)

 

Propozycja pobytu w powiecie wadowickim

 

Paweł Franczak

Dzień I: Wadowice
1. Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II
Zwiedzanie powiatu wadowickiego bez najmniejszych wątpliwości należy rozpocząć od jego stolicy - Wadowic, miasta rodzinnego jednego z największych Polaków, Karola Wojtyły. Natomiast zwiedzanie samego miasta zaczynamy od domu rodzinnego późniejszego papieża i świętego Jana Pawła II, w którym obecnie funkcjonuje Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II. Mieści się ono przy ul. Kościelnej 7, gdzie w dniu 18 maja 1920 r. przyszedł na świat Karol Wojtyła.
Kamienica, w której mieści się muzeum wybudowana została w około 1870 r. przez jednego z powstańców styczniowych, a następnie z upływem dziesięcioleci kilkakrotnie zmieniała właścicieli. W okresie 1919 - 1938 rodzina Wojtyłów zajmowała w niej na piętrze, dwa pokoje wraz kuchnią.
Po wyborze Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową, wśród wadowiczan powstała idea upamiętnienia ich wielkiego rodaka, poprzez utworzenie muzeum, z ekspozycją przedstawiającą jego życie. W byłym mieszkaniu Wojtyłów oraz w sąsiednich pomieszczeniach w 1984 r. utworzono Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II. Obecnie w stopniowo rozbudowywanym Muzeum (jego generalna przebudowa zakończyła się w 2014 r.) mieszczą się eksponaty dotyczące zarówno młodości jak i duszpasterskiej działalności Karola Wojtyły oraz jego życia już jako papieża Jana Pawła II.
2. Muzeum Miejskie w Wadowicach
Naprzeciwko domu Wojtyłów wznosi się jedna z najstarszych wadowickich kamienic, która wybudowana została w okresie około 1800-1820 r. W budynku tym o cechach klasycystycznych utworzono Muzeum Miejskie, w którym utworzono multimedialną wystawę pt. "Wadowice. Miasto w którym wszystko się zaczęło", przedstawiającą historię miasta i życia codziennego jego mieszkańców w okresie międzywojennym.
Proponowane miejsce na obiad: "Restauracja Piwnica", Wadowice pl. Jana Pawła II 8, Tel. 880 853 939
3. Rynek i Bazylika p.w. Ofiarowania Najświętszej Marii Panny w Wadowicach
W centrum miasta rozciąga się założony na przełomie XVIII i XIX w. obszerny rynek, nazywany również Placem Jana Pawła II. Wokół niego mieszczą się pochodzące z XIX w. kamieniczki, natomiast na płycie rynkowej mieści się stylowa fontanna oraz historyczna studnia, a w samą płytę wmontowano 161 tablic, upamiętniających liczne pielgrzymki Jana Pawła II zarówno do Ojczyzny, jak i do ponad 100 innych państw na świecie.
W narożniku Placu Jana Pawła II wznosi się Bazylika p.w. Ofiarowania Najświętszej Marii Panny, wybudowana w obecnym kształcie w latach 1792 - 1798. Wcześniej wznosił się na tym miejscu drewniany kościółek wybudowany w 1325 r., a następnie od XV w. murowany kościół. Obie te świątynie spłonęły jednak w czasie pożarów miasta. Obecna murowana budowla wzniesiona została w stylu późnobarokowym, z frontalną fasadą zachodnią, zwieńczoną wysoką wieżą z baniastym hełmem. W prezbiterium, na ołtarzu głównym miesci się obraz patronki świątyni, Maryi Panny z Dzieciątkiem, natomiast na jego sklepieniu znajdują się malowidła polskich świętych. W nawach bocznych świątyni znajdują się kaplice: Świętej Rodziny, Matki Bożej, Świętego Krzyża oraz Papieska, w której znajdują się relikwie Jana Pawła II, który w 1992 r. podniósł świątynię do godności Bazyliki Mniejszej.
4. Klasztor Ojców Karmelitów Bosych oraz kościół p.w. św. Józefa w Wadowicach
Przy ul. Karmelickiej, w miejscu zwanym "na Górce" wznosi się obszerny zespół klasztorny Ojców Karmelitów Bosych wraz z kościołem p.w. św. Józefa. W miejscu tym w 1892 r. osiedlili się bracia, którzy w latach 1897-1899 wybudowali z czerwonej cegły trzynawowy neoromański kościół wraz z jednym skrzydłem zabudowań klasztornych. Jego dalsza rozbudowa postępowała w okresie międzywojennym. Z klasztorem związana jest postać ojca Rafała Kalinowskiego, który był jego budowniczym, a trzykrotnie pełnił funkcję przeora, natomiast w 1991 r. został kanonizowany.
5. Kościół p.w. św. Piotra Apostoła w Wadowicach
Na przedmieściach Wadowic wznosi się kościół p.w. św. Piotra Apostoła, którego budowa rozpoczęła się w roku 1984, jako wotum wdzięczności za uratowanie życia papieżowi Janowi Pawłowi II, podczas zamachu na jego życie w dniu 13 maja 1981 r. Budowa świątyni w stylu postmodernistycznym i symbolicznym została zakończona w 1991 r. Jego architektura związana jest z życiem papieża i nawiązuje architektonicznie do budynków z Wadowic, Krakowa i Rzymu.
Proponowane miejsce kolacji i noclegu: "Hotel Wadowice", Wadowice ul. Konstytucji 3 Maja 4, Tel. 33 873-55-95

Dzień II: Ziemia Wadowicka
1. Pałac Bobrowieckich w Andrychowie
W centrum Andrychowa wznosi się klasycystyczny Pałac Bobrowskich, popularnie także nazywany Zamkiem Andrychowskim. W oficjalnych dokumentach pojawia się on już w połowie XVIII w., gdy pełnił najprawdopodobniej funkcje dworu obronnego. Jest to murowany, podpiwniczony, parterowy budynek założony na planie podkowy, który pokrywa charakterystyczny dach siodłowy. Wokół budynku rozciąga się natomiast park.
2. Kirkut w Andrychowie
W centrum Andrychowa, przy ulicy Żwirki i Wigury zachował się w bardzo dobrym stanie kirkut, założony przez liczną społeczność andrychowskich Żydów w pierwszej połowie XIX w. Do dnia dzisiejszego przetrwało około 600 nagrobków pochodzących z XIX i XX w.
3. Kościół p.w. św. Szymona i Judy w Nidku
W Nidku wznoszą się dwie świątynie. Obok obecnie użytkowanego kościoła mieści się drugi, o wiele mniejszy obiekt wybudowany w roku 1536 bądź 1539. Powstał on na miejscu starszej świątyni, ponieważ parafia w Nidku powstała już w 1313 r. Drewniana świątynia, na przestrzeni wieków kilkukrotnie zmieniała funkcję. Od II połowy XVI w. służyła bowiem jako zbór kalwiński, następnie ariański, aby od 1669 r. ponownie stać się świątynią katolicką. Wnętrze kościoła ozdabiają gotyckie elementy drewniane, natomiast w jego wyposażeniu przeważają elementy barokowe. Najstarszym elementem w świątyni jest jednak XVI w. chrzcielnica.
4. Kościół p.w. Przemienienia Pańskiego w Radoczy
W centrum Radoczy wznosi się orientowany drewniany kościół, z murowaną zakrystią, wybudowany w 1535 r. Prezbiterium wraz z nawą główną przykrywa jednokalenicowy dach kryty eternitem, natomiast z jego zachodniej części wyrasta strzelista wieża. Jednakże w większości nie jest to oryginalna konstrukcja, ponieważ znaczne zbutwienie drewna wymusiło gruntowną przebudowę świątyni. W 1980 r. przeprowadzono szczegółowe zwymiarowanie świątyni, a w latach 1981-1985 dokonano przebudowy kościoła.
Kościół w kilka lat po wybudowaniu, zaczął pełnić rolę kalwińskiego zboru (1568-1598), jednak po ponownej konsekracji w 1624 r. znów stał się katolicką świątynią.
5. Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Woźnikach
W Woźnikach mieści się drewniany, jednonawowy kościół parafialny wzniesiony w połowie XVI w. Jest to świątynia zrębowa pokryta gontem, z wieżą słupową. Obecna świątynia stoi najprawdopodobniej na miejscu starszej, ponieważ parafia w Woźnikach funkcjonowała już w XIII w. Najcenniejszym zabytkiem wyposażenia świątyni jest drewniany krucyfiks wykonany ok. 1380 r.
Proponowane miejsce na obiad:"Restauracja Zachęta" , Brzeźnica 43, Tel. 33 879-20-64
6. Pałac Wężyków oraz kościół w Paszkówce
W centrum Paszkówki wznosi się monumentalny kościół p.w. Przemienienia Pańskiego, wybudowany w latach 1882-1891. Natomiast ok. 500 m od niego mieści się piękny neogotycki pałac należący w przeszłości do rodziny Wężyków. Zaprojektowany w XIX w. przez znanego architekta Feliksa Księżarskiego, posiada elementy tzw. neogotyku angielskiego, jednakże według części ekspertów zaliczany jest on do tzw. pseudogotyku (ponieważ nie do końca spełnia założenia neogotyku). Jest to budowla o bardzo urozmaiconej bryle, z charakterystyczną ośmiokątną klatką schodową zwieńczoną krenelażem, tworzącym na zewnątrz wierzę.
Rodzina Wężyków władała tą posiadłością aż do 1940 r. Pałac bez zniszczeń przetrwał także II wojnę światową, jednak następnie przeszedł na własność Skarbu Państwa i pełniąc różnorakie funkcje powoli niszczał. W 1997 r. został zakupione przez prywatnego inwestora, który po renowacji urządził w nim luksusowy hotel i restaurację.
7. Drewniane zabudowania Lanckorony wraz z ruinami zamku
Wśród wzgórz Beskidu Makowskiego rozciąga się Lanckorona, która w okresie od 1366 do 1934 r. posiadała prawa miejskie, ponieważ przez dziesięciolecia pełniła ważną funkcję władzy starostwa lanckorońskiego.
W centrum miejscowości mieści się stylowy małomiasteczkowy rynek, który otaczają drewniane zabudowania, w większości pochodzące z XIX w. Jedynie pojedyncze obiekty pochodzą z końca XVIII w. Oryginalną cechą tego miejsca jest również fakt, iż jest to rynek o największym nachyleniu płyty w Polsce.
Ponad centrum miejscowości góruje Lanckorońska Góra, na szczycie której mieszczą się ruiny średniowiecznego zamku lanckorońskiego. Został on wybudowany w połowie XIV w. przez Kazimierza Wielkiego, w celu ochrony granicy ziemi krakowskiej z Księstwem Oświęcimskim. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1366 r. Na zamku Mikołaj Zebrzydowski przygotował tzw. rokosz Zebrzydowskiego, który w 1606 r. wzniecony został przeciwko królowi Zygmuntowi III Wazie. Ostatnim właścicielem zamku przez przejęciem starostwa lanckorońskiego przez Austrię w wyniku I rozbioru Polski w 1772 r. był hrabia Józef Wielkopolski. W okresie poprzedzającym te wydarzenia zamek był ważnym ośrodkiem podczas tzw. konfederacji barskiej. W dniu 21 maja 1771 r. pod jego murami rozegrała się bitwa pod Lanckoroną, która zakończyła się porażką konfederatów, jednak sam zamek nie został wówczas zdobyty.
W II połowie XIX w. zachowała się jeszcze południowa ściana zamku i fragment wieży wschodniej, jednak 1884 r. rozpoczęto rozbiórkę ruin. Obecnie zachowały się jedynie podmurówki wież oraz fragmenty muru tarczowego.
8. Kościół p.w. św. Joachima w Skawinkach
Na wzgórzu w Skawinkach wznosi się okazała świątynia o cechach późnobarokowych, która przeniesiona została w to miejsce w 1956 r. z Przytkowic. Kościół wybudowany na planie krzyża greckiego pochodzi z I poł. XVIII w. Siodłowy dach pokryty gontem zwieńczony jest ośmioboczną wieżyczką. Obok wznosi się słupowa wieża, nakryta namiotowym dachem.
Proponowane miejsce kolacji i noclegu: "Dom Pielgrzyma", Kalwaria Zebrzydowska , Tel. 33 865-55-39

Dzień III: Kalwaria Zebrzydowska
1. Sanktuarium pasyjno-maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej
W roku 1600, wojewoda krakowski, Mikołaj Zebrzydowski wzniósł u podnóża góry Żar kościółek p.w. Ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. Z założenia kaplica miała pełnić funkcję prywatnego miejsca modlitwy wojewody, który jednak następnie postanowił założyć w tym miejscu klasztor. Sporządził akt fundacyjny i w 1602 r. przekazał grunty pod klasztor oo. bernardynów. W latach 1609-1617 powstało wokół góry Żar dwanaście kaplic drogi krzyżowej oraz pustelnia Pięciu Braci Polskich, z kaplicą św. Marii Magdaleny. Po śmierci w 1620 r., fundatora kalwarii nie zaprzestano rozbudowy sanktuarium, a jego rozbudowę kontynuował, Jan Zebrzydowski. W ciągu niespełna dwudziestu lat powstało kolejne pięć kaplic pasyjnych i osiem maryjnych. Syn Michała Zebrzydowskiego rozbudował również kilka wcześniej powstałych obiektów, a po jego śmierci trzecim fundatorem kalwaryjskiego sanktuarium został Michał Zebrzydowski. Dokonał on rozumowy zabudowań klasztornych oraz ufundował kaplicę Matki Bożej Kalwaryjskiej, w której w głównym ołtarzu znajduje się cudowny obraz. Ostatnią wielką fundatorską była Maria Czartoryska, która dokonała rozbudowy kościoła oraz ufundowała budowę dwóch kolejnych kaplic.
W rezultacie poczynionych prac wokół góry Żar powstało imponujące sanktuarium, które stało się jednym z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych w Polsce. W Kalwarii Zebrzydowskiej powstał obszerny klasztor, wykonany w stylu barokowym oraz rokoko, bazylika p.w. Matki Bożej Anielskiej wykonana w stylu późnobarokowymi, z pojedynczymi elementami rokokowymi. Do masywnej budowli przylegają także trzy kaplice, z kaplicą Zebrzydowskich, we wnętrzu której umieszczono obraz Matki Bożej Kalwaryjskiej, pochodzący z pierwszej połowy XVII w. Ponadto na obszarze około 6 km2 rozciągającym się wokół zabudowań klasztornych wytyczono kilkukilometrową sieć dróżek Pana Jezusa oraz Matki Boskiej, które łączą 42 kaplice, wybudowane na wzór obiektów mieszczących się w Ziemi Świętej.
Zwiedzanie najlepiej rozpocząć od klasztoru wraz z bazyliką, a następnie warto udać się dróżkami Pana Jezusa, którymi w Wieli Piątek odbywają się misteria męki Pańskiej. Na dróżkach kultu pasyjnego najokazalszymi budowlami są Ratusz Piłata, Pałac Heroda czy też Kościół Trzeciego Upadku.
Proponowane miejsce na obiad:"Restauracja Pod Kasztanami", Kalwaria Zebrzydowska al. Jana Pawła II 1a, Tel. 33 876-55-98
2. Dwór w Stryszowie
W Stryszowie mieści się okazały dwór drewniany pochodzący z XVIII w., który w 1741 r. został gruntownie przebudowany przez Kazimierza Wilkowskiego, chorążego zatorskiego. Jednakże dokładna data jego powstania nie jest znana. Oficjalnie jego powstanie utożsamia się z końcem XVI w., jednak układ jego przypór oraz murów wskazuje, iż wcześniejszy budynek, w postaci wieży mieszkalnej, mógł powstać nawet w XV w. Obecny dwór o cechach barokowych tworzą ściany wykonane z łamanych bloków piaskowcowych, natomiast piętro zostało wykonane z połączenia elementów drewnianych i murowanych. Wokół ścian zewnętrznych na piętrze wykonano drewniany krużganek. Dwór pełni obecnie funkcję oddziału Zamku Królewskiego na Wawelu - Państwowych Zbiorów Sztuki.

 

Nasi Partnerzy

 

Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2021


Ta strona internetowa używa pliki cookies w celu dostosowania serwisu do potrzeb użytkowników i w celach statystycznych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Brak zmiany tych ustawień oznacza akceptację dla cookies stosowanych przez nasz serwis.
Zamknij